ยึดมั่นในตัวตน ต้นเหตุให้เกิดทุกข์

    นี้เป็นคำสอนที่สูงสุดในทางพระพุทธศาสนา ที่ให้เราได้พิจารณา ให้เราได้ศึกษา ได้ทำความเข้าใจ คำสอนนี้มันก็อยู่ที่ตัวเรานั่นแหละ ตัวที่สมมติขึ้น คือร่างกายกับจิตใจ กายกับใจรวมกันก็เรียกว่าเป็นตัวขึ้นมา เป็นคนขึ้นมา
   มันเป็นเรื่องธรรมชาติที่มันเป็นอย่างนั้น กายก็เป็นของธรรมชาติ จิตใจก็เป็นเรื่องของธรรมชาติ แต่ว่าเราไม่มีปัญญาในเรื่องนั้น ไม่เข้าใจเรื่องนั้นให้ถูกต้อง เลยเข้ายึดมั่นถือมั่นว่าร่างกายของฉัน อะไรของฉัน ของฉันมันมากเต็มบ้านเต็มเรือนแล้วยังออกไปถึงนอกบ้าน ชาติของฉัน ประเทศของฉัน อะไร ๆ เป็นของฉันไปเสียหมด

   การเข้าไปยึดถึือว่าเป็นตัวฉัน

 เป็นของฉันนั่นแหละเป็นตัวเหตุ

ให้เกิดความทุกข์ ทำให้เกิดความเดือดเนื้อร้อนใจ